اصلاحات و اصلاح طلبان 1392

تدبیر24 : بیش از هشت سال کرسی‌های قدرت سیاسی - اقتصادی را در اختیار داشتن بهترین فرصت برای تجزیه و تحلیل گروهی است که قدرت را در اختیار خود می‌دیده است. اصولگرایان یا همان جناح راست از این دسته گروه‌ها هستند که در دهه گذشته به‌ویژه طی هشت سال ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد تمام ارکان را در اختیار گرفتند و به هر نحو ممکن به اصلاح‌طلبان اجازه فعالیت ندادند.

نمی‌توان وجود مشکل در سطوح کلان سیاست را در هیچ دوره‌ای کتمان کرد و به تطهیر دوران ریاست‌جمهوری آیت‌ا...‌هاشمی‌رفسنجانی و حجت‌الاسلام سید محمد خاتمی پرداخت و باید به وجود برخی مشکلات اشاره کرد اما سطح مشکلات در دوران ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد و به عبارتی عصر اصولگرایی تغییر محسوسی پیدا کرد. اصولگرایان که با شعارهایی زیبا و عامه پسند پا به عرصه گذاشته بودند در چهار سال اول دولت احمدی‌نژاد اشتباهاتی را دیدند اما در انتخابات دوره دهم - به غیر از تعداد انگشت شماری چون علی مطهری - چشم بر این اشتباهات بستند؛ بنابر آنچه خود نام آن را تکلیف گذاشتند به حمایت از رئیس دولت نهم پرداختند و شاید وعده پرداخت یارانه‌های نقدی بود که توانست همراهانی از میان عامه مردم گرد آنها جمع کند.

روزگار اصولگرایی در بین بخشی از جامعه که بیشتر به سطوح فکر می‌کردند تا اولین مرحله پرداخت یارانه‌ها در اواخر سال 89 خوب بود تا اینکه کم کم اثرات سوء سیاست‌های دولت و حقیقت حرف اصلاح‌طلبان برای مردم نمایان شد. از این به بعد بود که تفاوت آشکار دولت احمدی‌نژاد با دولت‌های قبلی مشخص شد و اینبار مشکلات از سطوح بالایی به کف جامعه منتقل شد و اقشار مختلف جامعه حتی آنهایی که به سیاست علاقه‌ای نداشتند چالش‌ها را با عمق جان خود لمس کردند؛ البته بی‌انصافی است که تمام مشکلات به گردن دولت انداخته شود و ناگفته بماند که اگر یاری مجلس و دولت نبود بسیاری از برنامه‌ها اجرا نمی‌شد. چالش‌هایی ساخته دست اصولگرایان وارد زندگی مردم شد و کار را به جایی رساند که لزوم ایجاد تغییر در مدیریت کشور و سامان یافتن اوضاع معیشتی مردم تبدیل به خواسته‌ای بزرگ شد که ابتدا با اقبال فوق‌العاده از حضور آیت‌ا...‌هاشمی در انتخابات و سپس حمایت از حسن روحانی روبه‌رو شد.

حسن روحانی با اقبال خوبی که از سوی جامعه از او شد به ریاست‌جمهوری رسید و طبیعی است برای پاسخ دادن به اعتماد مردمی که او را یاری کردند به طور جد در پی رفع چالش‌ها باشد. در همین راستا بود که بهترین‌ها برای وزارتخانه‌ها خارج از دیدگاه‌های جناحی انتخاب شدند و انتظار عقلانی این بود که به انتخاب‌های حسن روحانی احترام گذاشته شود و در راستای پیشرفت کشور مجلس نهم دست یاری به او دهند. رای 83 درصدی مجلس به کابینه و استقبال از انتخاب‌های حسن روحانی نشان‌دهنده این است که بخش عمده‌ای از بهارستان‌نشینان پیام ملت را به‌خوبی دریافت کرده‌اند اما همچنان برخی از اصولگرایان تندرو چشم بر این موضوع بستند و از روزهایی پیش از رسیدن موعد رای اعتماد‌ها زمینه چینی برای برخی از وزرا را آغاز کردند؛ برخی رسانه‌ها و افراد اصولگرا طی مدتی تبدیل شدند به پایگاهی برای تخریب انتخاب‌هایی که برخی از آنها خواسته اکثریت جامعه بود. آغاز جلسات بررسی کابینه و مخالفت‌هایی غیر از حوزه کاری در برابر برخی وزرا سوالی بزرگ را برای جامعه تداعی کرد که حوزه تخصصی ارزشش کمتر از مسائل سیاسی و حزبی است؟ زمانی که این طیف صدای شیوای جامعه فرهنگی و معلمان کشور را نشنیدند و علیه محمدعلی نجفی شبنامه منتشر کرد مشخص شد صدای ملت برای این طیف ارزشی پایین دارد. اما به هر جهت این سیاست اجرا شد و برخی از رسانه‌های اصولگرا که طی چند سال گذشته به ادبیات تند و سراسر حمله شهره شده‌اند این موضوع را نوعی پیروزی قلمداد کردند.

پس از عدم موفقیت سه وزیر در کسب رای اعتماد، رئیس‌جمهور در فاصله کوتاهی سرپرست‌های موقت این وزارتخانه‌ها را معرفی کرد تا کارها انجام گیرد، اما این تعیین سرپرست‌ها هم برای اصولگرایان تندرو چندان خوشایند نبوده است؛ بر همین اساس فاطمه آلیا عضو شورای مرکزی جبهه پایداری و نماینده مجلس شورای اسلامی به انتخاب جعفر توفیقی واکنش نشان داده و گفته است دولت پیام مجلس را نشنیده است. این در حالی است که حسن روحانی در مراسم تودیع و معارفه محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه تاکید کرده بود که «اگر صدای مردم را نشنویم شکست می‌خوریم». از سخن رئیس‌جمهور مشخص است که آنچه برای دولت تدبیر و امید در راس قرار دارد درخواست‌های مردم و تلاش برای کمرنگ کردن گوشه‌ای از دل نگرانی‌های اقشار مختلف جامعه است و در این مسیر بهتر است گروه‌های سیاسی به جای تلاش در جهت حاکم کردن نظر خود به یاری دولت بشتابند. لازمه دموکراسی شنیدن صدای مردم است و ترجیح دادن موردی به غیر از صدای مردم نه تنها در حوزه مردم‌سالاری جای ندارد بلکه نوعی خودکامگی تلقی می‌شود. همین پیام از سوی مردم و برخی رفتارها در بهارستان است که علی محمد حاضری عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرسین را به واکنش واداشته؛ او گفته است: «مجلس گمان کرد جریانی که در انتخابات ریاست‌جمهوری با رای مردم به قدرت رسید، باید تنها گره‌گشای مسائل اقتصادی و سیاست خارجی باشد. 

در واقع مجلس به حوزه فکر‌، اندیشه و سبک زندگی نسبت به انتخاب مردم خیلی دقیق نگاه نکرد. رای مردم به دولت آقای روحانی به معنای این بود که مجموع تفکرها و رویکردهای حاکم بر کشور اصلاح شود. اگر قرار بود مردم به مباحث مطرح شده توسط این نمایندگان توجه می‌کردند باید به گزینه دیگری غیر از حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری رای می‌دادند. رای مردم به روحانی به معنای تغییر در جهت‌گیری‌ها و نگاه‌های افراطی است.» گفتنی است وزرای کابینه از روز گذشته کار خود را با اولین جلسه رسمی آغاز کرده‌اند، با اینکه طبیعی است که همه وزرا موردنظر گروه‌ها نباشند اما عقلانیت حکم می‌کند که به انتخاب‌های منتخبان مردم احترام گذاشت؛ واقعیت‌ها و نیازهای اقشار مختلف جامعه را دید و برای عبور از پیچ‌هایی که کشور وارد آنها شده است منافع ملی را بر منافع حزبی ترجیح داد.